Belangrijk om te weten, is vasten gezond? 5 onderzoeken met antwoord

Vasten gezond?

Eén keer per maand een sapdag, een vast- en wandelvakantie, een detoxkuur bij de start van een nieuw seizoen of vasten volgens een geloof of traditie: het is allemaal heel erg trendy. Maar doet het je ook goed?

Vasten kan de darmflora verbeteren bij mensen met diabetes type 2.

Uit onderzoek is gebleken dat vasten een aantal positieve effecten kan hebben op darmflora, waaronder:

• Verhoging van de diversiteit van darmbacteriën
• Vermindering van het aantal schadelijke bacteriën
• Verbetering van de balans van gunstige bacteriën
• Deze veranderingen in het darmmicrobioom kunnen helpen om de bloedsuikerspiegel en andere gezondheidsproblemen die gepaard gaan met diabetes type 2 te verbeteren.

Vasten traditie en geloof

• Eén van de vijf plichten van moslims is het vasten tijdens de dertig dagen van de maand Ramadan. De regel is dat moslims van zonsopgang tot zonsondergang niets eten en niets drinken. Ter afsluiting van deze periode is er een iftaar-maaltijd. Dat is een overvloedige maaltijd met vrienden en/of buren. Ook de bijbel kent het ritueel van vasten
• Het Oude Testament vereiste vasten slechts bij één gelegenheid, namelijk op de Grote Verzoendag. Dit gebruik werd “de vastendag” of “het vasten” genoemd. Verder gebeurt het in allerlei situaties van nood en gaat samen met gebed en vaak met bijbehorende offers.
• En in het katholieke zuiden was het een gebruik om de zes weken tussen carnaval en Pasen, met uitzondering van de zondagen, te vasten.

In het algemeen wordt vasten gezien als een religieuze plicht waarvoor men beloning verwacht. Vaak wordt de nabijheid van God en ook zelfbeheersing als doel genoemd. Of vasten gezond is maakt voor het geloof en de traditie niet veel uit.

Vasten afvallen of ontslakken

Verder is vasten ook bekend (en populair) als middel om af te vallen of te ontslakken. “Een vastenkuur kan in bepaalde omstandigheden inderdaad een goed idee zijn”, vindt dr. Nathan (endocrinoloog ). “Bij veel mensen die veel verzurende voeding eten – d.w.z. voeding met te veel suikers en vetten – is de zuurgraad (pH) van het organisme verstoord waardoor dit minder goed functioneert. Geregeld een kuur met fruit en groenten inlassen – levensmiddelen die de verzuring counteren en de pH reguleren – zal hun gezondheid zeker goed doen”, legt ze uit.

Dit kan op verschillende manieren. Je kunt helemaal vasten, waarbij je niets eet en alleen kruidenthee en water drinkt. Of je kunt iets minder streng vasten door niets te eten, maar wel fruit- en groentesappen te drinken. Je moet wel opletten dat je zo’n kuur niet gebruikt om vervolgens door te slaan in het eten van veel ongezonde vetten of producten met toegevoegde suikers e.d.

“Dat zou het lichaam tweemaal onder stress zetten: een eerste keer omdat je het leeuwendeel van de tijd ongezond eet en een tweede keer omdat je van heel veel calorieën plots overschakelt op heel weinig calorieën, in dat geval is het niet zo dat vasten gezond is”, aldus dr. Nathan.

Ook als je last hebt van een moeizame spijsvertering, kun je baat hebben bij een vastenkuur.

“Wie vaak een beslagen tong, een plakkerige mond en een opgeblazen gevoel heeft, kan zijn spijsverteringsstelsel nu en dan wat rust gunnen door te vasten.”

Langzaam beginnen

Na iedere (!) vastenkuur – hoe lang die ook duurt – moet je altijd langzaam opnieuw beginnen met de normale voeding. Zorg er bijvoorbeeld voor dat je na een sapdag niet te veel ‘zure’ producten op je menu zet; “De galblaas wordt dan enorm geprikkeld, met buikpijn en diarree tot gevolg”, aldus dr. Nathan.

Sapvasten

Verreweg de meeste meest bekende vorm van vasten, is de zogenaamde ‘sapvasten’ (volgens de methode van dr. Bircher Benner). Deze Zwitserse arts ontwikkelde een vorm van vasten die allerlei voordelen heeft boven andere vormen. De sappen van vruchten en groentes hebben namelijk veel mineralen en vitamines. En de koolhydraten die ze bevatten zijn licht verteerbaar. Daardoor gebeurt het afbreken van vet veel geleidelijker dan bij bijvoorbeeld theevasten.

Gevaren vasten

Omdat je minder energie binnenkrijgt dan je lichaam nodig heeft, haalt je lichaam eiwitten uit je spieren. Daarom is het raadzaam dit niet langer dan enkele dagen achtereen te doen. Na langere tijd wordt waardevol spierweefsel afgebroken en krijgt het lichaam niet alle voedingsstoffen die het nodig heeft. Het is niet altijd het geval dat vasten gezond is!

5 dagen vasten per maand met behoud van je gezondheid

Onderzoekers van de USC Leonard Davis School of Gerontology deden onderzoek naar een andere vorm van vasten: het eten van slechts tussen de 750 – 1100 calorieën, 5 dagen in de maand. Zij voerden hun experiment uit met honderd deelnemers in de leeftijd 20 tot 70 jaar.

De proefpersonen werden in twee groepen verdeeld. De eerste groep moesten drie maanden lang eten volgens hun gewone eetpatroon. Proefpersonen in de tweede groep kregen elke maand een aangepast dieet waarbij ze vijf dagen lang tussen de 750 en 1100 calorieën binnen kregen. De vastende proefpersonen waren na drie maanden in betere gezondheid dan de controlegroep.

Uit de resultaten van dit onderzoek blijkt dat 5 dagen per maand vasten een positieve invloed heeft op bloeddruk, gevoeligheid voor insuline en dat het ontstekingsremmend werkt. Met mate is vasten gezond!

Behoud van spiermassa

Daarnaast blijkt dat het een positieve invloed heeft op het lichaamsvet zonder de spieren aan te tasten. En het heeft, volgens de onderzoekers, een gunstig effect op hart- en vaatziekten, kanker, diabetes en veroudering.

Betere gezondheid

De vastende proefpersonen waren na drie maanden in betere gezondheid dan de controlegroep. Om zeker te weten dat er geen toeval in het spel was, werd de controlegroep daarna ook op het vasten-dieet gezet. Ook zij lieten na drie maanden dezelfde verbeteringen zien.

Het mooie was dat de verbeterde gezondheid ook stand hield nadat alle proefpersonen weer gewoon waren gaan eten. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat vasten gezond is voor een langdurige tijd!

Een vastenkuur mag je in geen geval uitputten en je niet beletten om een normaal leven te leiden. Gebeurt dat toch, dan is de kuur te streng en moet je ermee stoppen of het aanvullen met andere levensmiddelen zoals zetmeelproducten (aardappelen, deegwaren).

10-uurs vasten kan de bloedglucosespiegel en insulinegevoeligheid verbeteren bij mensen met diabetes type 2.

Uit het onderzoek blijkt dat mensen met diabetes type 2 die 10 uur per dag vasten, een significante verbetering in hun bloedglucosespiegel en insulinegevoeligheid hebben ten opzichte van mensen die geen vasten. Dit komt waarschijnlijk doordat vasten de hoeveelheid glucose in het bloed vermindert en het lichaam beter in staat maakt om insuline te gebruiken. Je kan hieruit concluderen dat vasten gezond is voor mensen met diabetes type 2.

Is vasten gezond?

De effectiviteit van een dieet is van veel factoren afhankelijk. Snel veel gewicht verliezen is nooit verstandig, vermijd daarom de zogenaamde crashdiëten. Mensen met ernstig overgewicht (bmi > 30) kunnen beter een diëtist raadplegen voor een dieet op maat, dan zelfstandig een dieet volgen.

Vond je het artikel leuk of vasten gezond is? We hebben ook een ander artikel die je misschien intressant vindt:  “Feiten en fabels over voeding en gezondheid“!

Bron:
https://www.gezondheidsnet.nl/overgewicht-en-afvallen/is-vasten-goed-voor-de-gezondheid
http://www.bedrock.nl/2017/03/22/5-dagen-vasten-gezond/
https://www.allaboutprayer.org